Cumartesi, Mayıs 18, 2024
Ana SayfaKültürUnutulmaya Yüz Tutmuş Ata Mirası: Türk Halıcılığı

Unutulmaya Yüz Tutmuş Ata Mirası: Türk Halıcılığı

Türk halı sanatının gelişmesinde Anadolu Selçuklularının merkezi Konya’da bulunan Selçuklu halıları önemli bir rol oynamaktadır. Bu halılar, Türk halı sanatı üstünde 13.yy’dan 19. yy’a kadar uzanıp gelen zincirin ilk ve en önemli halkasını temsil eder. Bugün en zengin halı koleksiyonuna sahip müzelerin başında da İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi gelmektedir. 


1271-72 yılları arasında Anadolu’dan geçen Marco Polo Seyahatname’sinde “dünyanın en güzel ve en iyi halıları”nın Türkomanya’da yani Anadolu’ da yapıldığını yazmıştır. Bu da o dönemde Selçuklu ülkesinde yapılan halıların üstünlüğünü doğrudan işaret etmektedir. Konya, Kayseri, Sivas gibi merkezler bu halıların imal edildiği yerlerin başında gelmektedir.

14. yy başında Anadolu Selçuklularının son buluşu ile birlikte Anadolu Beyliklerinden biri olan Osmanoğulları Beyliği, kısa zaman içinde kuvvetlenerek Anadolu’ya hâkim olmuştur. 16.yy da ise büyük bir imparatorluk olan Osmanlıların, halı sanatındaki ilk faaliyetleri de 13. yy daki Selçukluların geliştirdiği sağlam temeller üzerinde yükselmeye başlamıştır. 14.yy ve 15.yy da yapılan halıların teknik işlemeleri ve motiflerinde Selçuklu halı sanatının izlerini görmek pekâlâ mümkündür. Ancak yeni motiflerin ortaya çıkmasıyla Türk halı sanatında, birbirinden gelişen yeni tiplerle zenginleşerek sürekliliği sağlamışlardır.

16. yy Türk halı sanatında yeni bir soluğun başladığı devirdir. 15. yy ikinci yarısından sonra ortaya çıkan ve artan desenlerdeki geometrik şekiller 16.yy da da devam etmiştir. Ancak 16.yy da Osmanlı İmparatorluğu’nun yükselişe geçmesi ile birlikte, her sahada olduğu gibi halı sanatında da büyük bir zenginleşme ve gelişim görülmüştür. Türk halı sanatında en önemi devirler olarak bu devirleri göstermek tabii ki mümkündür.

1514 yılında Tebriz ve 1517 ‘de Kahire’nin Osmanlılar tarafında alınması sonrası, Türk halı sanatında da yeni desen anlayışını ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu anlayışla birlikte “Osmanlı Saray Halıları” adı ile de ün kazanmıştır. Bu halılar bir gelişme sonucu değil, bir anda ortaya çıkmıştır. 16.yy İran halılarından ilham alınması yeni desenli halıları meydana getirmiştir.

Türk halı sanatı, Türk tarihi içerisinde akışa göre şekillenmiştir.Türk halı sanatı ilk defa Orta Asya da Tüklerin bulunduğu bölgelerde ortaya çıkmış, gelişme göstermesine de yine Türkler öncü olmuştur. Böylece Türklerin en önemli sanatı olarak varlığını günümüze dek sürdürmesinin en büyük dayanağı da bu olmuştur.

BENZER İÇERİKLER

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Popüler İçerikler