Çarşamba, Nisan 24, 2024
Ana SayfaTarihBalasagun'da Bir Genç: Balasagunlu Yusuf

Balasagun’da Bir Genç: Balasagunlu Yusuf

Balasagun Türkleri’ nin, 960-961 yılları içinde İslamiyet’i kabul etmesi sonrasında halkın içerisinden 1017 yılında Yusuf adında bir çocuk doğar. İslamiyetin ise artık toplum tarafından benimsenmeye ve yavaş yavaş kök salmaya başladığı zamanlarda, dinine sıkı sıkıya bağlı, asil bir anne-babanın evladı olan Yusuf da bu doğrultuda yetiştirilmeye çalışılmıştır. Azimli ve oldukça çalışkan olan Yusuf, her şeyi merak eder, araştırır ve incelemeler yapardı. Arapça ve Farsçanın yanı sıra kendi bölgesinde konuşulan Soğdakçadan başka dillerle de ilgilenirdi. İbn’i-Sina tarafından kaleme alınan Arapça felsefi eserleri okuyor, efsanelere ilgi duyuyor, aruza merak salmanın yanı sıra matematik, astronomi gibi temel bilimlere de zaman ayırıyordu. Ayrıca okçuluk, atçılık ve kuşçuluk gibi Türk sporlarını da öğrenmiştir.

Yusuf, Kudatgu Bilig’i Balasagun’ da yazmaya başlamıştırDaha sonra Kaşgar’a giderek burada eseri tamamlar ve günün hükümdarı Süleyman Arslan Han’ın oğlu Hakan Tavgaç

 Buğra Kara Han Ebu Ali Hasan’a sunar. Hakan yazıyı beğenir. Ödül olarak da Balasagunlu Yusuf’a “Has Hacib” unvanını vermiştir. 

Kutadgu Bilig’i Türk Hakanına sunduğu zaman Balasagunlu Yusuf’un sağlığı artık yerinde değildi, ihtiyarlamıştı. Yaşı henüz 50’yi geçmemiş olsa da bundan sonra çok uzun yıllar yaşadığı düşünülmemektedir. Hakan Hasan Buğra Han, 1103 yılına kadar tahtta bulunduğuna göre Balasagunlu Yusuf’un da bu zaman içerisinde ölmüş olabileceği düşünülür. Mezar yerinin Kaşgar’da mı yoksa memleketi Balasagun’da mı olduğu bilinmemektedir. Bu her iki şehirde de o zamanlarda Müslüman olmayan Kara-Hıtaylar hâkimdi.

Kudatgu Bilig, esas itibariyle bir siyasetnamedir. Beyitler halinde yazılmıştır. Türkçenin bir bilim dili olduğunu gösteren en önemli kaynaktır. 1825’de bulunan eserin %98’i Türkçe kökenli kelimelerden oluşmuştur. Günümüzde Kutadgu Bilig’in 3 nüshası bulunur. Bunlardan Viyana nüshası günümüzde Viyana’da Avusturya Devlet Kütüphanesi’nde, Kahire nüshası Kahire’ de Mısır Devlet Üniversitesi’nde Fergana nüshası ise Özbekistan da Ebu Reyhan El-Biruni Şerkşinaslık Enstitü Yazma Eserler Kütüphanesi’nde bulunur. Kudatgu Bilig üzerine Türkiye ve Türkiye dışında birçok çalışma yapılmıştır. Birçok eser için ise kaynak teşkil etmektedir.

BENZER İÇERİKLER

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Popüler İçerikler